Woordenlijst toegankelijkheid
WCAG-criteria, patronen en normen — met interactieve demo’s, detectiemethoden en auditgegevens.
General usability and design concepts. Good practice that supports accessibility — but not, by themselves, WCAG requirements.
Affordance
Visuele aanwijzingen die aangeven hoe een element gebruikt kan worden. Knoppen moeten klikbaar eruitzien (verhoogd, gekleurd, gelabeld). Links moeten tappable eruitzien (onderstreept, gekleurd). Flat design vernietigt vaak affordance — voeg het terug toe met schaduwen, randen of onderstrepingen.
Cognitieve belasting
Mentale inspanning om informatie te verwerken. Meer opties = langzamere beslissingen (Hick's Law). Meer velden = meer afhaakgedrag. Chunk inhoud, vereenvoudig keuzes, elimineer onnodige invoer.
Dark patterns
Bedrieglijke UI-trucs die gebruikers manipuleren: verborgen kosten, geforceerde continuïteit, misleiding, bevestigingsschaamte, kakkerlakhotels, verklede advertenties. Het ethische tegenargument van Laws of UX. Steeds vaker illegaal onder GDPR, FTC-handhaving en de EU Digital Services Act.
Foutherstel
Maak fouten makkelijk te herstellen, niet bestraffend. Bewaar formuliergegevens bij validatiefouten. Sta ongedaan maken toe. Identificeer duidelijk wat er mis ging en hoe het te repareren. Norman's 'Design of Everyday Things'-principe.
Inclusief ontwerp
Ontwerp voor de volledige reeks menselijke diversiteit: permanent, tijdelijk en situationeel. Een gebroken arm, een baby vasthouden en een drukke trein zijn allemaal "éénhandig". Microsoft's Inclusive Design Toolkit.
Leesbaarheid van inhoud
Schrijf op het laagste praktische leesniveau. Vermijd jargon, gebruik korte zinnen, definieer technische termen. WCAG 3.1.5 (AAA) vereist lager middelbaar onderwijsniveau. Helpt iedereen, niet alleen gebruikers met cognitieve beperkingen.
Progressieve onthulling
Toon alleen wat gebruikers nu nodig hebben; onthul complexiteit stap voor stap. Vermindert cognitieve belasting, verhoogt voltooiingspercentages. Wizards, accordions en "toon meer"-patronen zijn implementaties.
Spectrum van beperkingen
Een beperking vormt geen eenduidige groep. Het kan permanent zijn (één arm), tijdelijk (een gebroken arm) of situationeel (een baby vasthouden). Als u één probleem oplost, helpt dat vele anderen — het ‘oprit-effect’: opritten die zijn aangelegd voor rolstoelen, zijn ook handig voor kinderwagens, bagage en karretjes.